2 ਜਨਵਰੀ, 2026 (ਓਜ਼ੀ ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ) : ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 9 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਮਿਲੇ ਹਨ ਜੋ “ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੀਵਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਲੈਬ ਜਾਂਚ ਨੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਲਟੀ-ਦਸਤ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਲਈ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਾਈਬ੍ਰਿਓ ਕਾਲਰਾ (Vibrio cholerae), ਸ਼ਿਗੈਲਾ (Shigella) ਅਤੇ ਈ. ਕੋਲਾਈ (E. coli) ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਾਣੂ ਗੰਭੀਰ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਸਤ ਅਤੇ ਉਲਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਕੋਪ ਭਗੀਰਥਪੁਰਾ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦਸਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਪਿੱਛੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ
ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ (CMHO) ਡਾ. ਮਾਧਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਹਸਾਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲੈਬ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਸੀ।
ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਲੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲੀਕੇਜ ਕਾਰਨ ਸੀਵਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਗੀਰਥਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੁੱਖ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰਿਸਾਅ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸ਼ੌਚਾਲਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲੀਕੇਜ ਕਾਰਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਵਾਧੂ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸੰਜੇ ਦੁਬੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਗੀਰਥਪੁਰਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਪਾਣੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਲੀਕੇਜ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦੁਬੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਜਾਂਚ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗੀਰਥਪੁਰਾ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (SOP) ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਕੋਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 25 ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਦਬੂ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ 14 ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 9 ਮੌਤਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਦਸਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਮੌਤਾਂ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਅਣਸੰਬੰਧਿਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਈਆਂ।
ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹੁਣ ਤੱਕ 2,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਟੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ 1,714 ਘਰਾਂ ਅਤੇ 8,571 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 338 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣਾਂ ਕਾਰਨ ਘਰ ’ਤੇ ਹੀ ਇਲਾਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪਿਛਲੇ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 272 ਮਰੀਜ਼ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 71 ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ 201 ਮਰੀਜ਼ ਹਾਲੇ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 32 ਮਰੀਜ਼ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
READ MORE : https://ozinews.in/english/pakistani-drone-drops-ied-ammunition-drugs-in-j-massive-search-ops-launched/
ਐਨਐਚਆਰਸੀ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਆਯੋਗ (NHRC) ਨੇ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਸੁਓ ਮੋਟੋ ਸੰਜਾਣ ਲੈਂਦਿਆਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਯੋਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਹੋਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਐਨਐਚਆਰਸੀ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਲਰਟ ’ਤੇ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕੋਪਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੋਹਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੂੰ “ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ” ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਕੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
